جمال الدين محمد الخوانساري

120

شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )

2049 الأيّام صحائف آجالكم فخلّدوها أحسن أعمالكم « 1 » . روزها نامه‌هاى عمرهاى شماست پس جاويد داريد آنها را بهترين اعمال شما ، يعنى روزها فردهاى دفتر عمرهاى شماست پس جاويد داريد آنها را يعنى در آنها بهترين اعمال شما را يعنى چنين كنيد كه در هر روز بهترين اعمال شما بعمل آيد وجاويد ودائم بماند آن از براي شما ، وممكن است كه در « أحسن » حذف وايصال شده باشد ومعنى اين باشد كه جاويد داريد آنها را ببهترين اعمال خود يعنى بهترين اعمالي را كه توانيد كرد در آنها بكنيد تا جاويد ماند آنها يعنى اثر آنها واجر وثوابي كه در آنها براي شما نوشته شود ومتحمل است كه معنى « فخلّدوها » اين باشد كه بگردانيد دل آنها را يعنى آنچه را در آنها بكنيد وبمنزلهء دل آنها باشد بهترين اعمال خود يعنى بهترين آنچه توانيد كرد . وممكن است كه « خلّدوها » بخاء چنانكه در نسخه‌ها واقع شده نباشد بلكه به « جيم » باشد ومعنى اين باشد روزها صحيفه‌هاى اعمال شمايند وهر روز بمنزلهء صحيفة ايست كه در آن اعمال شما نوشته شود پس بگردانيد جلد آن صحيفه‌ها را بهترين اعمال خود ، يا جلد كنيد آنها را ببهترين اعمال خود ، يعنى بهترين اعمال خود را در اوّل وآخر آنها بكنيد تا

--> ( 1 ) صاحب تاريخ معجم در أواخر ترجمهء حال « جمشيد » گفته ( ص 114 نسخهء مطبوعه در تبريز بسال 1294 ) : « از كلمات اوست : الأيّام صحائف آجالكم فجلدوها بأحسن أعمالكم ، ونيز أو گفته : بئس الزاد إلى المعاد العدوان على العباد » . جامى در بهارستان گفته : « حكمت - افريدون كه در زمين شفقت جز تخم - نصيحت نكشت بفرزندان خود اين توقيع نوشت كه : صفحات أيام صحيفهء اعمار است در آن منويسد جز آنچه مهمترين اعمال وآثار است ، قطعه : صفحهء دهر بود دفتر عمر همه كس * اين چنين گفت خردمند چو انديشه گماشت خرّم آن كس كه بر اين دفتر پاك از همه عيب * رقم خير كشيد واثر خير گذاشت » ( از ص 118 جلد چهارم دورهء فرائد الأدب مطبوع بسال 1345 تأليف أستاذ بزرگوار آقاى عبد العظيم خان قريب دام ظله نقل شد .